Almanya'da staj için CV nasıl hazırlanır (Türkiye'deki öğrenciler için)

Önce staj komisyonundan yazı alın

CV'ye başlamadan bölümünüzün staj komisyonundan İngilizce ya da Almanca bir yazı isteyin: stajın yönetmelikle zorunlu olduğunu ve kaç iş günü sürmesi gerektiğini yazsın. Bu yazı üç şeyi belirler: işverenin size Alman asgari ücretini ödemek zorunda olup olmadığını, hangi vize listesine göre başvuracağınızı ve CV'nizin ilk satırlarını.

Almanya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri de tam olarak bunu ister. Bölümle ilgili staj vizesi listesine göre asgari ücret istisnası için Türk üniversitesinden stajın zorunlu olduğunu gösteren bir yazı gerekir; Erasmus öğrenim anlaşmasında (Learning Agreement) Table B'deki açık bir kayıt da yeterli sayılır.

1. Staj zorunluluk belgesini İngilizce ya da Almanca alın.
2. Staj başladığında kaç dönemi bitirmiş olacağınızı sayın. Federal İş Ajansı (Bundesagentur für Arbeit, BA) en az dört dönem ister.
3. Üniversitenizi anabin veri tabanında kontrol edin: BA, kurumun H+ ya da H+/- statüsünde olmasına bakar.
4. Şirketlere yazmadan önce çalışabileceğiniz tarih aralığını gün olarak belirleyin.

Hangi yoldan gidiyorsunuz: üç staj vizesi

Almanya'nın Ankara Büyükelçiliği ve başkonsoloslukları, vize sayfalarında staj için dört bilgi notu (Merkblatt) yayımlar: 30F (Hospitation, yani gözlem amaçlı ziyaret), 46F (Erasmus stajı), 47F (burslu staj) ve 48F (uluslararası değişim programı ve BA onaylı bölümle ilgili staj). Üniversite öğrencilerinin çoğu için soru şudur: Erasmus+ ile mi gidiyorsunuz, yoksa stajı kendiniz mi buldunuz?

Ulusal vize randevusu, temsilciliğin sayfasında bağlantısı verilen iDATA randevu sistemi üzerinden alınır. 48F'ye göre vize ücreti genellikle 75 avrodur ve Türkçe belgelerin yeminli tercüman tarafından yapılmış Almanca çevirileri istenir; belgeler aslı ve birer fotokopiyle götürülür.

Vize listeleri değişir. Randevu almadan önce temsilciliğin bağlantısı verilen sayfasını açıp güncel listeyi okuyun.

Federal İş Ajansı onayı nasıl alınır

BA'nın Eylül 2025 tarihli bilgi notuna göre yurt dışındaki bir üniversitede kayıtlı öğrenci, staj doğrudan bölümüyle ilgiliyse ve başlamadan önce en az dört dönem tamamlanmışsa Almanya'da staj yapabilir. Ayrıntılı bir staj planı (Praktikumsplan) eğitim amacını göstermeli, stajı nitelikli personel izlemeli ve stajyer sayısının çalışan sayısına oranı 1:3'ü geçmemelidir. Sadece bitirme tezini şirkette yazan öğrenci stajyer sayılmaz.

Başvuruyu kim, ne zaman yapar

Başvuruyu işveren ya da işverenin yetki verdiği biri (örneğin bir relocation şirketi) yapar; siz değil. BA mümkün olduğunca erken, ama staj başlangıcından en fazla altı ay önce başvurulmasını ister. Kararı Bonn'daki Zentrale Auslands- und Fachvermittlung (ZAV) verir ve onay işverene, sizin için gönderilir.

• BA başvuru formu ve BA staj planı formu
• BA öğrenci belgesi beyan formu ve öğrenci belgenizin kopyası (aslı genellikle vizede istenir)
• Üniversitenizin H+ ya da H+/- olduğunu gösteren anabin çıktısı
• Pasaportun kimlik bilgileri sayfası
• Zorunlu stajsa: üniversitenizden yönetmeliğin stajı zorunlu tuttuğunu gösteren yazı
• Gerekirse geçim kanıtı: bloke hesap, Verpflichtungserklärung ya da burs

Ücret ve geçim parası

Asgari ücret yasası (MiLoG) § 22, okul ya da üniversite yönetmeliğiyle zorunlu stajı asgari ücretten muaf tutar. Gönüllü ve bölümle ilgili staj ise ancak üç aya kadar ve o işverende daha önce staj yapmadıysanız muaftır. Federal Çalışma Bakanlığı'na (BMAS) göre genel asgari ücret 1 Ocak 2026'dan beri saatte 13,90 avro (12 Ekim 2026'da okundu). Muafiyet olsa bile BA, ayda en az BAföG azami tutarı kadar geçim parasının (staj ücreti, burs ya da kendi paranız) bulunmasını ister.

Staj belgesi, sözleşme ve okulunuzun istedikleri

Alman Kanıt Yasası (NachwG) § 2(1a) uyarınca stajyer alan işveren, sözleşme yapılır yapılmaz ve staj başlamadan önce temel koşulları imzalı ve yazılı olarak vermelidir; bu belge elektronik verilemez. İçinde öğrenme hedefleri, başlangıç ve süre, günlük çalışma saati, ücret olup olmadığı ve miktarı, izin günleri bulunmalıdır.

Almanya'daki staj belgesi

Meslek Eğitimi Yasası (BBiG) § 26, normal bir iş ilişkisi olmayan stajyerlere § 16'daki belge kuralını uygular: stajın türü, süresi, amacı ve kazanılan beceriler yazılır. İsterseniz davranış ve performans değerlendirmesi de eklenmek zorundadır; bu değerlendirmeli belgeyi isteyin. BA'nın başvuru rehberi staj belgelerinin özellikle kariyere yeni başlayanlar için eklenmeye değer olduğunu söyler.

Fakültenizin istediği belgeler

Her fakültenin yönergesi farklıdır; kendi yönergenizi okuyun. Örnek olarak Eskişehir Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği'nin 13 Nisan 2026 tarihli staj kılavuzu: 20+20 olmak üzere iki ayrı kurumda toplam 40 iş günü zorunlu staj, en erken dördüncü yarıyıldan sonra. Yurt dışı stajında kurumun şartları sağladığını ve süreyi gösteren onaylı belgeyle başlangıçtan en az 30 gün önce Bölüm Staj Komisyonu'na başvurulur ve sosyal sigorta primi ödenmez. Değerlendirme, kurumun doldurduğu Öğrenci Staj Değerlendirme Formu ve staj raporuyla yapılır; formun İngilizce ya da Almanca hâlini ilk gün yanınızda götürün.

Staj CV'si hangi bilgiyle başlar

BA, Lebenslauf'un tablo biçiminde, en fazla iki A4 sayfa ve en yeniden eskiye sıralı olmasını, stajların da iş geçmişine yazılmasını önerir. Öğrencide bu, eğitimi en üste taşır. Tablo biçiminin kuralları Almanya CV formatı sayfasında, genel staj CV'si içeriği staj CV'si sayfasındadır.

1. Persönliche Daten: ad soyad, şehir ve ülke, ülke kodlu telefon, e-posta.
2. İstediğiniz stajı anlatan tek satır: türü, alanı, kesin tarihleri ve iş günü sayısı.
3. Studium: bölüm, üniversite, staj başladığında tamamlanmış dönem sayısı (Fachsemester), not ortalaması ve zorunlu staj şartı.
4. İlgili dersler: ders kataloğundaki adlarıyla üç ile beş ders.
5. Projekte: ölçülebilir sonucu olan ders ya da kişisel projeler.
6. Praktische Erfahrung: önceki stajlar ve yarı zamanlı işler.
7. Kenntnisse: yazılım, araç ve laboratuvar yöntemleri, seviyesiyle.
8. Sprachen: her dil için Avrupa ortak çerçevesi seviyesi ve varsa sertifika.

"3. sınıf" değil, Fachsemester yazın

BA bölümünüzde tamamladığınız dönemleri sayar ve eşiği dörttür. '3. sınıf öğrencisi' bir Alman okuyucuya pek bir şey söylemez; '6 Fachsemester abgeschlossen zum Praktikumsbeginn' uygunluk sorusunu doğrudan cevaplar.

CV ile staj planı aynı şeyi anlatsın

BA, işverenin gönderdiği plana bakarak kazanacağınız becerilerin bölümünüze uyup uymadığını değerlendirir. Planda güç elektroniği testleri yazıyorsa CV'de sizi buna hazırlayan ders ve proje görünmelidir.

Örnek Lebenslauf: elektrik-elektronik öğrencisi, zorunlu staj

Elif hayalî bir öğrencidir. Ankara'da elektrik-elektronik mühendisliği okuyor, zorunlu stajının ilk 20 gününü Türkiye'de yaptı, kalan 20 günü 2027 yazında Almanya'da yapmak istiyor. Şirketin ilanı Almanca olduğu için CV de Almanca; dil seçimi ayrı bir sayfada anlatılıyor.

Sayılar biçimi gösterir, kopyalanacak bilgi değildir. 4 üzerinden 3,21 kendi ölçeğinde kalır; Alman notuna çevirme ayrı sayfada. Yer, tarih ve imza satırı Almanya CV formatı sayfasındaki kurala uyar.

2027 Temmuz stajı için takvim

Kanıt: kaynaklar ve okunma tarihi

Bu sayfadaki her kural aşağıdaki kaynaklardan birinden gelir; hepsi 12 Ekim 2026'da okundu. Bağlantılar Kaynaklar bölümündedir.

Bu sayfa kimin için değil

• Zaten bir Alman üniversitesinde kayıtlı olanlar. Orada zorunlu staj 140 günlük çalışma hakkından düşmez, gönüllü staj ise yabancılar dairesinin iznine bağlıdır; dönem içi yarı zamanlı işler Werkstudent sayfasında.
• Bölümünde dört dönemi bitirmemiş öğrenciler. BA yolu henüz açık değildir.
• Lise öğrencileri. BeschV § 15 öğrenciler için altı haftalık ayrı kurallar koyar; Alman okulu olmayan yabancı okullardan gelenlerde yeterli Almanca şartı vardır.
• İki yıldan uzun süre önce mezun olanlar. § 16e staj izni sizi kapsamaz.

Sonraki adımlar

• Arama: BA'nın iş arama portalında staj filtresi var; BA'nın yabancı öğrenciler sayfası bunu 'Praktikum finden' diye bağlar.
• Uluslararası ofisinize Erasmus+ staj hibesini sorun; bu yol BA onayı adımını kaldırır.
• Ön yazıyı (Anschreiben) CV'den sonra yazın; Alman mektup düzeni ayrı sayfada.
• Her şirkete aynı CV'yi göndermeyin; satırları o şirketin staj planına göre seçin.

CitedCV, onayladığınız bilgilerden (dersleriniz, proje sayılarınız, staj şartınız) Almanca, Alman kurallarına uygun, tablo düzeninde ve AA/YYYY tarihli bir Lebenslauf yazabilir. Yalnızca bu bilgilerden yazar; not, dönem sayısı ve tarihler sizin kontrolünüzde kalır.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. Almanya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri, Praktikum (staj vizesi bilgi notları)tuerkei.diplo.de/tr-de/service/05-visaeinreise/2720730-2720730
2. Almanya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri, Merkblatt 48Ftuerkei.diplo.de/tr-de/service/05-visaeinreise/2760302-2760302
3. Almanya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri, Merkblatt 46F: Erasmuspraktikumtuerkei.diplo.de/tr-de/service/05-visaeinreise/2725180-2725180
4. Almanya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri, Nationale Visa für türkische Staatsangehörige (iDATA bağlantısı)tuerkei.diplo.de/tr-de/service/05-visaeinreise/2703120-2703120
5. Bundesagentur für Arbeit, Studienfachbezogene Praktika für ausländische Studierende (Eylül 2025)www.arbeitsagentur.de/datei/dok_ba036105.pdf
6. Bundesagentur für Arbeit, Praktika und Ferienjobs für ausländische Studierendewww.arbeitsagentur.de/arbeiten-in-deutschland/praktika-und-ferienjobs-fuer-auslaendische-studierende
7. Mindestlohngesetz, § 22www.gesetze-im-internet.de/milog/__22.html
8. BMAS, Mindestlohnwww.bmas.de/DE/Arbeit/Arbeitsrecht/Mindestlohn/mindestlohn.html
9. Beschäftigungsverordnung, § 15www.gesetze-im-internet.de/beschv_2013/__15.html
10. Aufenthaltsgesetz, § 16ewww.gesetze-im-internet.de/aufenthg_2004/__16e.html
11. Nachweisgesetz, § 2www.gesetze-im-internet.de/nachwg/__2.html
12. Berufsbildungsgesetz, § 26 ve § 16www.gesetze-im-internet.de/bbig_2005/__26.html
13. Bundesagentur für Arbeit, Bewerbung schreibenwww.arbeitsagentur.de/arbeitslos-arbeit-finden/bewerbungstraining/bewerbung-schreiben
14. Eskişehir Teknik Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Staj Kılavuzu (13.04.2026)eem.eskisehir.edu.tr/Uploads/eem/files/EEM%20B%C3%B6l%C3%BCm%20Staj%20K%C4%B1lavuzu%202026.pdf