Referans listesi nasıl hazırlanır, CV'ye referans nasıl yazılır
Referans listesine iki üç kişiyi ad, unvan, kurum ve ilişkinizle yazın; her birinden önce izin alın. Türkiye'de CV'de referans bölümü yaygındır, ama telefon numaralarını istenince vermek daha güvenlidir.1
Yazıldı 13 Ekim 2026. CitedCV. Rehberlerimiz nasıl yazılıyor
İlk iş: yazmadan önce izin alın
Referans olarak yazacağınız kişinin adı, telefonu ve e-postası onun kişisel verisidir. 6698 sayılı KVKK kişisel veriyi kimliği belirli ya da belirlenebilir bir kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Birinin numarasını, haberi olmadan onlarca şirkete göndermek hem ona karşı nezaketsizlik hem de gereksiz bir veri dağıtımıdır. Çankaya Üniversitesi'nin kariyer birimi de referans gösterdiğiniz kişilere önceden haber vermenizi söyler.
- İşinizi gerçekten görmüş birini seçin: yöneticiniz, staj sorumlunuz, hocanız, gönüllü çalıştığınız kurumdaki sorumlu.
- Telefonla ya da e-postayla sorun; neye başvurduğunuzu ve neden onu seçtiğinizi söyleyin.
- CV'nizi ve ilanı gönderin; hangi işlerinizi anlatabileceğini bilsin.
- Güncel unvanını, kurumunu ve nasıl aranmak istediğini teyit edin.
- İşverenin ne zaman arayabileceğini söyleyin, sonra sonucu bildirip teşekkür edin.
Yakınlar ve arkadaşlar
Çankaya Üniversitesi yakından tanımadığınız kişileri referans göstermemenizi önerir. İngiltere'de NHS Employers standardı ise kişisel referansın akraba olmayan ve sizinle mali ilişkisi bulunmayan birinden alınmasını ister. İkisinin ortak sonucu: işinizi bilen ama aileden olmayan biri.
CV'ye referans yazılır mı
Türkiye'deki rehberler referans bölümünü CV'nin olağan parçası sayar; İngiltere ve ABD'deki kariyer servisleri ise iletişim bilgisini CV'den çıkarmayı önerir. Aşağıdaki tablo, 13 Ekim 2026'da okuduğumuz biçimleriyle.
| Kaynak | Referans için ne diyor |
|---|---|
| TED Üniversitesi Kariyer Merkezi | 2 veya 3 kişi; unvan, kurum, görev ve e-posta. Örnek CV'de ad ve kurum yazılı, iletişim bilgisi istendiğinde verilecek. |
| Çankaya Üniversitesi Kariyer Planlama Birimi | İki referans yazılabilir; yeni mezunsanız biri hocanız, biri staj yöneticiniz olabilir; yoksa "talep edildiğinde verilecektir" yazılabilir ya da bölüm hiç eklenmez. |
| National Careers Service (İngiltere) | Yalnızca kabul etmiş biri varsa bölüm ekleyin; başkasının iletişim bilgisini CV'ye koymayın; istek üzerine verileceğini yazabilirsiniz. |
| Prospects (İngiltere, Mayıs 2025) | Bu aşamada isim vermeniz gerekmez; işverenler zaten istenince verileceğini varsayar. |
| MIT ve Harvard (ABD) | Referansları resume'ye koymayın; istenirse ayrı verin. |
Pratik öneri: Türkçe CV ve İngilizce CV
Türkçe CV'de TED Üniversitesi örneğindeki orta yol iyi çalışır: ad, unvan ve kurum yazılı, telefon numaraları istenince. İngiltere ya da ABD'ye gidecek İngilizce CV'de bölümü çıkarın ve listeyi ayrı bir sayfada hazır tutun. İngilizce CV'nin diğer farklarını İngilizce CV rehberi anlatıyor.
Örnek referans listesi
Kişiler uydurmadır. Liste sahibi, Gaziantep'te bir tekstil firmasında üretim planlama uzmanı olarak çalışan Emre Yıldız. Alanlar TED Üniversitesi'nin listesini ve ilişki sütununu izler. Listeyi CV ile aynı başlık ve yazı tipiyle, ayrı bir sayfa olarak hazırlayın.
| Ad Soyad | Unvan ve kurum | İlişki | İletişim |
|---|---|---|---|
| Hakan Erdem | Fabrika Müdürü, [mevcut işyeri], Gaziantep | 2022'den beri bağlı çalıştığım yönetici; yalnızca teklif aşamasında aranabilir | hakan.erdem@example.com |
| Doç. Dr. Selin Uçar | Endüstri Mühendisliği Bölümü, [üniversite] | Bitirme projemin danışmanı, 2021 | selin.ucar@example.edu.tr |
| Burak Tan | Lojistik Şefi, [önceki işyeri] | Zorunlu stajımdaki sorumlu, 2020 yazı | burak.tan@example.com · telefon istenirse verilir |
Listeyi hazırlarken
- Önce iş referansını, sonra akademik ya da kişisel referansı yazın.
- Mevcut yöneticinizin yanına, istiyorsanız "yalnızca teklif aşamasında" notunu düşün.
- Her başvurudan önce bilgileri kontrol edin; insanlar iş değiştirir.
- Kabul etmemiş birini asla listeye koymayın.
Referansınıza ne sorulur
Türkiye'de işverenin referansa ne soracağını belirleyen resmî bir form bulamadık. İngiltere'deki iş uyuşmazlıkları kurumu Acas ise işverenlerin kullanabileceği bir referans talep mektubu yayımlıyor. Yurt dışına başvuranlar için bu liste, referansınızı neye hazırlamanız gerektiğini gösterir.
| Referans türü | Acas şablonunun referansa sorduğu |
|---|---|
| Temel iş referansı | Pozisyon ve çalışma tarihleri |
| Ayrıntılı iş referansı | Pozisyon, tarihler, temel görevler, maaş, hastalık ve izin kaydı (engellilik ve doğum izniyle ilgili olanlar hariç), güncel disiplin kaydı, ayrılış nedeni |
| Kişisel (karakter) referansı | Sizi ne zamandır ve nereden tanıdığı, karakteriniz, güçlü ve zayıf yönleriniz, yeni işe uygunluğunuz |
Referansınıza gönderebileceğiniz kısa not
Örnek not, uyarlamak için: 'Referansım olmayı kabul ettiğiniz için teşekkür ederim. [Şirket]'in Planlama Uzmanı ilanına başvurdum; ilan ve CV'm ekte. Önümüzdeki haftalarda sizi arayabilirler. Bu işle en ilgili işlerim haftalık üretim planı ve tedarikçi teslim takibiydi. Sizinle Mart 2022'den bu yana çalışıyorum.'
Referans değil ama işinize yarar: çalışma belgesi
4857 sayılı İş Kanunu'nun 28. maddesi, işten ayrılan işçiye işverenin işin çeşidini ve süresini gösteren bir belge vermesini ister. Belge zamanında verilmezse ya da doğru olmayan bilgi içerirse, zarar gören işçi ya da onu işe alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir. Belge her türlü resim ve harçtan muaftır.
- Çalışma belgesi, eski işvereniniz referans vermek istemese bile ne iş yaptığınızı ve ne kadar çalıştığınızı gösterir.
- İngiltere'de bunun karşılığı Acas'ın tarif ettiği temel iş referansıdır: yalnızca görev ve tarihler.
- Ayrılırken çalışma belgenizi isteyin ve saklayın; yıllar sonra eski şirkete ulaşmak zor olabilir.
Akademik başvuruda referans mektubu
Yüksek lisans ve burs başvurularında liste değil, referans verenin yazdığı mektup istenir ve çoğu zaman doğrudan sisteme yüklenir. Fulbright Türkiye yüksek lisans bursu üç İngilizce referans mektubu ister ve mektupların elektronik gelmesini şart koşar; elden, postayla ya da e-postayla gelenleri kabul etmez. ODTÜ lisansüstü başvurusunda referanslarınızın adını ve iletişim bilgisini girersiniz, onlara mektup için bir bağlantı gider.
Kaynaklar (13 Ekim 2026'da okundu)
| Kaynak | Bu sayfada neye dayanak |
|---|---|
| TED Üniversitesi Kariyer Merkezi kitapçığı | 2-3 referans, istenen alanlar, örnek CV |
| Çankaya Üniversitesi Kariyer Planlama Birimi | İki referans, yeni mezun için hoca ve staj yöneticisi, önceden haber vermek |
| 6698 sayılı KVKK, madde 3 | Kişisel veri tanımı |
| 4857 sayılı İş Kanunu, madde 28 | Çalışma belgesi |
| Acas, referans sayfaları ve talep şablonu (1 Ekim 2026 ve 6 Ocak 2025) | Referans türleri ve sorulanlar |
| NHS Employers standardı (23 Temmuz 2026) | Kişisel referansın akraba olmaması |
| National Careers Service; Prospects; MIT; Harvard | İngiltere ve ABD uygulaması |
| Fulbright Türkiye; ODTÜ başvuru föyü | Akademik referans mektubu |
Sonraki adımlar
- Referanslarınızı bu hafta arayın; bir başvurunun onlara ihtiyaç duyduğu günü beklemeyin.
- İşten ayrılış nedeninizi, eski işvereniniz aranmadan önce nasıl anlatacağınızı işten çıkarıldıktan sonra CV rehberi anlatır.
- Almanya'ya başvuruyorsanız yazılı iş referansının karşılığı Arbeitszeugnis'tir ve kendi rehberi vardır.
- CitedCV'de CV'ye isterseniz Referanslar başlığı eklenebilir. Kullanım politikası, referans kişinin onayı olmadan iletişim bilgilerinin girilmemesini açıkça ister.
Sık sorulan sorular
CV'ye referans yazılır mı?
Türkçe CV'de genellikle yazılır: TED Üniversitesi iki üç kişi önerir. İngiltere ve ABD'ye giden CV'de iletişim bilgisi yazılmaz, liste istenince ayrıca verilir.
Kaç referans yazılmalı?
İki ya da üç. TED Üniversitesi 2-3, Çankaya Üniversitesi iki referans önerir; yeni mezunsanız biri hocanız, biri staj yöneticiniz olabilir.
Referans bilgileri nelerdir?
Ad soyad, unvan, kurum, kurumdaki görev ve e-posta; TED Üniversitesi bu alanları sayar. Sizinle ilişkisini de bir satırla ekleyin, telefonu istenince verin.
Referanslar istendiğinde verilecektir yazmak doğru mu?
Evet, bölümü kısa tutmak isterseniz doğru bir seçenektir. Çankaya Üniversitesi bu ibareyi önerir; İngiltere'de National Careers Service de kabul eder.
Referans olarak kimi yazabilirim?
İşinizi görmüş birini: yöneticinizi, staj sorumlunuzu, hocanızı ya da gönüllü çalıştığınız kurumdaki sorumluyu. Akrabalarınızı ve sizi yakından tanımayanları yazmayın.
Referansa haber vermeden CV'ye yazabilir miyim?
Hayır, önce izin alın. Telefon ve e-posta onun kişisel verisidir; Çankaya Üniversitesi de referans gösterdiğiniz kişilere önceden haber vermenizi söyler.
İşveren referansıma ne sorar?
Çoğu zaman görevinizi, çalışma tarihlerinizi ve ayrılış nedeninizi. İngiltere'de Acas şablonu ayrıntılı referansta maaş, izin kaydı ve disiplin kaydını da sayar.
Eski işverenim referans vermezse ne yaparım?
Çalışma belgenizi gösterin: İş Kanunu'nun 28. maddesi işverenin işin çeşidini ve süresini gösteren belgeyi vermesini ister. Başka bir yönetici ya da iş arkadaşından referans da isteyebilirsiniz.
Kaynaklar
- TED Üniversitesi Kariyer Merkezi: Özgeçmiş (CV) kitapçığıcareer.tedu.edu.tr/sites/default/files/docs/staj_kitapcik_0-1_1.pdf
- Çankaya Üniversitesi Kariyer Planlama Birimi: Özgeçmiş ve ön yazı hazırlamakultur.cankaya.edu.tr/kariyer-planlama-birimi/ozgecmis-cv-on-yazi-niyet-mektubu-hazirlama-teknikleri-ve-ornekleri/
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunuwww.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf
- 4857 sayılı İş Kanunuwww.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4857.pdf
- Acas: What employers can say in a referencewww.acas.org.uk/what-employers-can-say-in-a-reference
- Acas: Reference request letter templatewww.acas.org.uk/reference-request-letter-template
- NHS Employers: Employment history and reference checks standardwww.nhsemployers.org/publications/employment-history-and-reference-checks-standard
- National Careers Service: CV sectionsnationalcareers.service.gov.uk/careers-advice/cv-sections
- Prospects: How to write a CV (Mayıs 2025)www.prospects.ac.uk/careers-advice/cvs-and-cover-letters/how-to-write-a-cv
- MIT CAPD: Resumescapd.mit.edu/resources/resumes/
- Fulbright Türkiye: Yüksek Lisans Bursufulbright.org.tr/burs/3/Y%C3%BCksek-Lisans-Bursu
- ODTÜ: Lisansüstü başvuru bilgi föyü (İngilizce)iso.metu.edu.tr/en/system/files/grad-handout-eng.pdf